सन्ध्याधिकरणम्sandhyādhikaraṇam
१1
#3.2.1
सन्ध्ये सृष्टिराह हि ॥ १ ॥sandhye sṛṣṭirāha hi || 1 ||२2
#3.2.2
निर्मातारं चैके पुत्रादयश्च ॥ २ ॥nirmātāraṃ caike putrādayaśca || 2 ||३3
#3.2.3
मायामात्रं तु कार्त्स्न्येनानभिव्यक्तस्वरूपत्वात् ॥ ३ ॥māyāmātraṃ tu kārtsnyenānabhivyaktasvarūpatvāt || 3 ||४4
#3.2.4
सूचकश्च हि श्रुतेराचक्षते च तद्विदः ॥ ४ ॥sūcakaśca hi śruterācakṣate ca tadvidaḥ || 4 ||५5
#3.2.5
पराभिध्यानात्तु तिरोहितं ततो ह्यस्य बन्धविपर्ययौ ॥ ५ ॥parābhidhyānāttu tirohitaṃ tato hyasya bandhaviparyayau || 5 ||६6
#3.2.6
देहयोगाद्वा सोऽपि ॥ ६ ॥dehayogādvā so'pi || 6 ||तदभावाधिकरणम्tadabhāvādhikaraṇam
७7
#3.2.7
तदभावो नाडीषु तच्छ्रुतेरात्मनि च ॥ ७ ॥tadabhāvo nāḍīṣu tacchruterātmani ca || 7 ||८8
#3.2.8
अतः प्रबोधोऽस्मात् ॥ ८ ॥ataḥ prabodho'smāt || 8 ||कर्मानुस्मृतिशब्दविध्यधिकरणम्karmānusmṛtiśabdavidhyadhikaraṇam
९9
#3.2.9
स एव तु कर्मानुस्मृतिशब्दविधिभ्यः ॥ ९ ॥sa eva tu karmānusmṛtiśabdavidhibhyaḥ || 9 ||मुग्धाधिकरणम्mugdhādhikaraṇam
१०10
#3.2.10
मुग्धेऽर्धसम्पत्तिः परिशेषात् ॥ १० ॥mugdhe'rdhasampattiḥ pariśeṣāt || 10 ||उभयलिङ्गाधिकरणम्ubhayaliṅgādhikaraṇam
११11
#3.2.11
न स्थानतोऽपि परस्योभयलिङ्गं सर्वत्र हि ॥ ११ ॥na sthānato'pi parasyobhayaliṅgaṃ sarvatra hi || 11 ||१२12
#3.2.12
न भेदादिति चेन्न प्रत्येकमतद्वचनात् ॥ १२ ॥na bhedāditi cenna pratyekamatadvacanāt || 12 ||१३13
#3.2.13
अपि चैवमेके ॥ १३ ॥api caivameke || 13 ||१४14
#3.2.14
अरूपवदेव हि तत्प्रधानत्वात् ॥ १४ ॥arūpavadeva hi tatpradhānatvāt || 14 ||१५15
#3.2.15
प्रकाशवच्चावैयर्थ्यात् ॥ १५ ॥prakāśavaccāvaiyarthyāt || 15 ||१६16
#3.2.16
आह च तन्मात्रम् ॥ १६ ॥āha ca tanmātram || 16 ||१७17
#3.2.17
दर्शयति चाथो अपि स्मर्यते ॥ १७ ॥darśayati cātho api smaryate || 17 ||१८18
#3.2.18
अत एव चोपमा सूर्यकादिवत् ॥ १८ ॥ata eva copamā sūryakādivat || 18 ||१९19
#3.2.19
अम्बुवदग्रहणात्तु न तथात्वम् ॥ १९ ॥ambuvadagrahaṇāttu na tathātvam || 19 ||२०20
#3.2.20
वृद्धिह्रासभाक्त्वमन्तर्भावादुभयसामञ्जस्यादेवम् ॥ २० ॥vṛddhihrāsabhāktvamantarbhāvādubhayasāmañjasyādevam || 20 ||२१21
#3.2.21
दर्शनाच्च ॥ २१ ॥darśanācca || 21 ||प्रकृतैतावत्त्वाधिकरणम्prakṛtaitāvattvādhikaraṇam
२२22
#3.2.22
प्रकृतैतावत्त्वं हि प्रतिषेधति ततो ब्रवीति च भूयः ॥ २२ ॥prakṛtaitāvattvaṃ hi pratiṣedhati tato bravīti ca bhūyaḥ || 22 ||२३23
#3.2.23
तदव्यक्तमाह हि ॥ २३ ॥tadavyaktamāha hi || 23 ||२४24
#3.2.24
अपि च संराधने प्रत्यक्षानुमानाभ्याम् ॥ २४ ॥api ca saṃrādhane pratyakṣānumānābhyām || 24 ||२५25
#3.2.25
प्रकाशादिवच्चावैशेष्यं प्रकाशश्च कर्मण्यभ्यासात् ॥ २५ ॥prakāśādivaccāvaiśeṣyaṃ prakāśaśca karmaṇyabhyāsāt || 25 ||२६26
#3.2.26
अतोऽनन्तेन तथा हि लिङ्गम् ॥ २६ ॥ato'nantena tathā hi liṅgam || 26 ||२७27
#3.2.27
उभयव्यपदेशात्त्वहिकुण्डलवत् ॥ २७ ॥ubhayavyapadeśāttvahikuṇḍalavat || 27 ||२८28
#3.2.28
प्रकाशाश्रयवद्वा तेजस्त्वात् ॥ २८ ॥prakāśāśrayavadvā tejastvāt || 28 ||२९29
#3.2.29
पूर्ववद्वा ॥ २९ ॥pūrvavadvā || 29 ||३०30
#3.2.30
प्रतिषेधाच्च ॥ ३० ॥pratiṣedhācca || 30 ||पराधिकरणम्parādhikaraṇam
३१31
#3.2.31
परमतः सेतून्मानसम्बन्धभेदव्यपदेशेभ्यः ॥ ३१ ॥paramataḥ setūnmānasambandhabhedavyapadeśebhyaḥ || 31 ||३२32
#3.2.32
सामान्यात्तु ॥ ३२ ॥sāmānyāttu || 32 ||३३33
#3.2.33
बुद्ध्यर्थः पादवत् ॥ ३३ ॥buddhyarthaḥ pādavat || 33 ||३४34
#3.2.34
स्थानविशेषात्प्रकाशादिवत् ॥ ३४ ॥sthānaviśeṣātprakāśādivat || 34 ||३५35
#3.2.35
उपपत्तेश्च ॥ ३५ ॥upapatteśca || 35 ||३६36
#3.2.36
तथाऽन्यप्रतिषेधात् ॥ ३६ ॥tathā'nyapratiṣedhāt || 36 ||३७37
#3.2.37
अनेन सर्वगतत्वमायामशब्दादिभ्यः ॥ ३७ ॥anena sarvagatatvamāyāmaśabdādibhyaḥ || 37 ||फलाधिकरणम्phalādhikaraṇam
३८38
#3.2.38
फलमत उपपत्तेः ॥ ३८ ॥phalamata upapatteḥ || 38 ||३९39
#3.2.39
श्रुतत्वाच्च ॥ ३९ ॥śrutatvācca || 39 ||४०40
#3.2.40
धर्मं जैमिनिरत एव ॥ ४० ॥dharmaṃ jaiminirata eva || 40 ||४१41
#3.2.41
पूर्वं तु बादरायणो हेतुव्यपदेशात् ॥ ४१ ॥pūrvaṃ tu bādarāyaṇo hetuvyapadeśāt || 41 ||#3.2.colophon
इति श्रीमत्परमहंसपरिव्राजकाचार्यस्य श्रीगोविन्दभगवत्पूज्यपादशिष्यस्यiti śrīmatparamahaṃsaparivrājakācāryasya śrīgovindabhagavatpūjyapādaśiṣyasya