सप्तमः खण्डः

1

अथाध्यात्मं वागेवर्क्प्राणः साम तदेतदेतस्यामृच्यध्यूढꣳ साम
तस्मादृच्यध्यूढꣳ साम गीयते । वागेव सा
प्राणोऽमस्तत्साम ॥ १ ॥
athādhyātmaṃ vāgevarkprāṇaḥ sāma tadetadetasyāmṛcyadhyūḍham̐ sāma
tasmādṛcyadhyūḍham̐ sāma gīyate | vāgeva sā
prāṇo'mastatsāma || 1 ||

2

चक्षुरेवर्गात्मा साम तदेतदेतस्यामृच्यध्यूढꣳ साम तस्मादृच्यध्यूढꣳ साम
गीयते । चक्षुरेव सात्मामस्तत्साम ॥ २ ॥
cakṣurevargātmā sāma tadetadetasyāmṛcyadhyūḍham̐ sāma tasmādṛcyadhyūḍham̐ sāma
gīyate | cakṣureva sātmāmastatsāma || 2 ||

3

श्रोत्रमेवर्ङ्मनः साम तदेतदेतस्यामृच्यध्यूढꣳ साम तस्मादृच्यध्यूढꣳ साम
गीयते । श्रोत्रमेव सा मनोऽमस्तत्साम ॥ ३ ॥
śrotramevarṅmanaḥ sāma tadetadetasyāmṛcyadhyūḍham̐ sāma tasmādṛcyadhyūḍham̐ sāma
gīyate | śrotrameva sā mano'mastatsāma || 3 ||

4

अथ यदेतदक्ष्णः शुक्लं भाः सैवर्गथ यम्नीलं परः कृष्णं तत्साम
तदेतदेतस्यामृच्यध्यूढꣳ साम तस्मादृच्यध्यूढꣳ
साम गीयते । अथ यदेवैतदक्ष्णः शुक्लं भाः सैव साथ यन्नीलं परः कृष्णं
तदमस्तत्साम ॥ ४ ॥
atha yadetadakṣṇaḥ śuklaṃ bhāḥ saivargatha yamnīlaṃ paraḥ kṛṣṇaṃ tatsāma
tadetadetasyāmṛcyadhyūḍham̐ sāma tasmādṛcyadhyūḍham̐
sāma gīyate | atha yadevaitadakṣṇaḥ śuklaṃ bhāḥ saiva sātha yannīlaṃ paraḥ kṛṣṇaṃ
tadamastatsāma || 4 ||

5

अथ य एषोऽन्तरक्षिणि पुरुषो दृश्यते सैवर्क्तत्साम तदुक्थं
तद्यजुस्तद्ब्रह्म तस्यैतस्य तदेव रूपं
यदमुष्य रूपं यावमुष्य गेष्णौ तौ गेष्णौ यन्नाम तन्नाम ॥ ५ ॥
atha ya eṣo'ntarakṣiṇi puruṣo dṛśyate saivarktatsāma tadukthaṃ
tadyajustadbrahma tasyaitasya tadeva rūpaṃ
yadamuṣya rūpaṃ yāvamuṣya geṣṇau tau geṣṇau yannāma tannāma || 5 ||

6

स एष ये चैतस्मादर्वाञ्चो लोकास्तेषां चेष्टे मनुष्यकामानां चेति तद्य इमे
वीणायां गायन्त्येतं ते गायन्ति तस्मात्ते धनसनयः ॥ ६ ॥
sa eṣa ye caitasmādarvāñco lokāsteṣāṃ ceṣṭe manuṣyakāmānāṃ ceti tadya ime
vīṇāyāṃ gāyantyetaṃ te gāyanti tasmātte dhanasanayaḥ || 6 ||

7

अथ य एतदेवं विद्वान्साम गायत्युभौ स गायति सोऽमुनैव स एष ये
चामुष्मात्पराञ्चो लोकास्ताꣳश्चाप्नोति
देवकामाꣳश्च ॥ ७ ॥
atha ya etadevaṃ vidvānsāma gāyatyubhau sa gāyati so'munaiva sa eṣa ye
cāmuṣmātparāñco lokāstām̐ścāpnoti
devakāmām̐śca || 7 ||

8

अथानेनैव ये चैतस्मादर्वाञ्चो लोकास्ताꣳश्चाप्नोति मनुष्यकामाꣳश्च तस्मादु
हैवंविदुद्गाता ब्रूयात् ॥ ८ ॥
athānenaiva ye caitasmādarvāñco lokāstām̐ścāpnoti manuṣyakāmām̐śca tasmādu
haivaṃvidudgātā brūyāt || 8 ||

9

कं ते काममागायानीत्येष ह्येव कामागानस्येष्टे य एवं विद्वान्साम गायति साम
गायति ॥ ९ ॥
kaṃ te kāmamāgāyānītyeṣa hyeva kāmāgānasyeṣṭe ya evaṃ vidvānsāma gāyati sāma
gāyati || 9 ||

इति सप्तमखण्डभाष्यम् ॥
iti saptamakhaṇḍabhāṣyam ||