पञ्चमः खण्डः

चित्तं वाव सङ्कल्पाद्भूयो यदा वै चेतयतेऽथ सङ्कल्पयतेऽथ मनस्यत्यथ
वाचमीरयति तामु नाम्नीरयति नाम्नि मन्त्रा एकं भवन्ति
मन्त्रेषु कर्माणि ॥ १ ॥

cittaṃ vāva saṅkalpādbhūyo yadā vai cetayate'tha saṅkalpayate'tha manasyatyatha
vācamīrayati tāmu nāmnīrayati nāmni mantrā ekaṃ bhavanti
mantreṣu karmāṇi || 1 ||

तानि ह वा एतानि चित्तैकायनानि चित्तात्मानि चित्ते प्रतिष्ठितानि
तस्माद्यद्यपि बहुविदचित्तो भवति
नायमस्तीत्येवैनमाहुर्यदयं
वेद यद्वा अयं विद्वान्नेत्थमचित्तः स्यादित्यथ यद्यल्पविच्चित्तवान्भवति
तस्मा एवोत शुश्रूषन्ते चित्तं ह्येवैषामेकायनं चित्तमात्मा चित्तं
प्रतिष्ठा चित्तमुपास्स्वेति ॥ २ ॥

tāni ha vā etāni cittaikāyanāni cittātmāni citte pratiṣṭhitāni
tasmādyadyapi bahuvidacitto bhavati
nāyamastītyevainamāhuryadayaṃ
veda yadvā ayaṃ vidvānnetthamacittaḥ syādityatha yadyalpaviccittavānbhavati
tasmā evota śuśrūṣante cittaṃ hyevaiṣāmekāyanaṃ cittamātmā cittaṃ
pratiṣṭhā cittamupāssveti || 2 ||

स यश्चित्तं ब्रह्मेत्युपास्ते चितान्वै स लोकान्ध्रुवान्ध्रुवः
प्रतिष्ठितान्प्रतिष्ठितोऽव्यथमानानव्यथमानोऽभिसिध्यति
यावच्चित्तस्य गतं तत्रास्य यथाकामचारो भवति यश्चित्तं
ब्रह्मेत्युपास्तेऽस्ति
भगवश्चित्ताद्भूय इति चित्ताद्वाव भूयोऽस्तीति तन्मे
भगवान्ब्रवीत्विति ॥ ३ ॥

sa yaścittaṃ brahmetyupāste citānvai sa lokāndhruvāndhruvaḥ
pratiṣṭhitānpratiṣṭhito'vyathamānānavyathamāno'bhisidhyati
yāvaccittasya gataṃ tatrāsya yathākāmacāro bhavati yaścittaṃ
brahmetyupāste'sti
bhagavaścittādbhūya iti cittādvāva bhūyo'stīti tanme
bhagavānbravītviti || 3 ||

इति पञ्चमखण्डभाष्यम् ॥

iti pañcamakhaṇḍabhāṣyam ||