पञ्चदशः खण्डः

प्राणो वा आशाया भूयान्यथा वा अरा नाभौ समर्पिता एवमस्मिन्प्राणे सर्वं
समर्पितं प्राणः प्राणेन याति प्राणः प्राणं ददाति प्राणाय ददाति
प्राणो ह पिता प्राणो माता प्राणो भ्राता प्राणः स्वसा प्राण आचार्यः
प्राणो ब्राह्मणः ॥ १ ॥

prāṇo vā āśāyā bhūyānyathā vā arā nābhau samarpitā evamasminprāṇe sarvaṃ
samarpitaṃ prāṇaḥ prāṇena yāti prāṇaḥ prāṇaṃ dadāti prāṇāya dadāti
prāṇo ha pitā prāṇo mātā prāṇo bhrātā prāṇaḥ svasā prāṇa ācāryaḥ
prāṇo brāhmaṇaḥ || 1 ||

स यदि पितरं वा मातरं वा भ्रातरं वा स्वसारं वाचार्यं वा ब्राह्मणं वा
किञ्चिद्भृशमिव प्रत्याह धिक्त्वास्त्वित्येवैनमाहुः पितृहा वै
त्वमसि मातृहा वै त्वमसि भ्रातृहा वै त्वमसि स्वसृहा वै
त्वमस्याचार्यहा वै त्वमसि ब्राह्मणहा वै
त्वमसीति ॥ २ ॥

sa yadi pitaraṃ vā mātaraṃ vā bhrātaraṃ vā svasāraṃ vācāryaṃ vā brāhmaṇaṃ vā
kiñcidbhṛśamiva pratyāha dhiktvāstvityevainamāhuḥ pitṛhā vai
tvamasi mātṛhā vai tvamasi bhrātṛhā vai tvamasi svasṛhā vai
tvamasyācāryahā vai tvamasi brāhmaṇahā vai
tvamasīti || 2 ||

अथ यद्यप्येनानुत्क्रान्तप्राणाञ्छूलेन समासं व्यतिषन्दहेन्नैवैनं ब्रूयुः
पितृहासीति न मातृहासीति न भ्रातृहासीति न स्वसृहासीति नाचार्यहासीति न
ब्राह्मणहासीति ॥ ३ ॥

atha yadyapyenānutkrāntaprāṇāñchūlena samāsaṃ vyatiṣandahennaivainaṃ brūyuḥ
pitṛhāsīti na mātṛhāsīti na bhrātṛhāsīti na svasṛhāsīti nācāryahāsīti na
brāhmaṇahāsīti || 3 ||

प्राणो ह्येवैतानि सर्वाणि भवति स वा एष एवं पश्यन्नेवं मन्वान एवं
विजानन्नतिवादी भवति तं
चेद्ब्रूयुरतिवाद्यसीत्यतिवाद्यस्मीति
ब्रूयान्नापह्नुवीत ॥ ४ ॥

prāṇo hyevaitāni sarvāṇi bhavati sa vā eṣa evaṃ paśyannevaṃ manvāna evaṃ
vijānannativādī bhavati taṃ
cedbrūyurativādyasītyativādyasmīti
brūyānnāpahnuvīta || 4 ||

इति पञ्चदशखण्डभाष्यम् ॥

iti pañcadaśakhaṇḍabhāṣyam ||